Psychologia barw: z czym kojarzy się dany kolor

Kolor to nie tylko fizyka, ale też psychologia. Podobno nawet 60–90% pierwszej, podświadomej oceny produktu może wynikać z samego koloru.

Najczęstsze skojarzenia:

  • Czerwony – energia, pilność, namiętność, niebezpieczeństwo (idealny na alerty, ale łatwo przesadzić). Z reguły najmocniejszy i najbardziej dominujący kolor w każdym obrazie, który poprzez swoją dużą widoczność, od razu przykuwa nasz wzrok. Kojarzy się również z krwią, pasją, gniewem, gorącem, miłością i płodnością. Jest on barwą występującą, czyli jeżeli zestawimy go z bardziej stonowanymi kolorami, zwłaszcza z niebieskim lub zielonym, wysunie się on na pierwszy plan, przyciągając naszą uwagę. W przypadku dwóch identycznych obiektów, z których jeden będzie czerwony, a drugi np. niebieski, ten czerwony będzie sprawiał wrażenie znajdującego się bliżej.
  • Pomarańczowy – jest elementem równoważnym dla czerwonego i żółtego. Elementy pomarańczowe zwracają na siebie uwagę odbiorcy, jednocześnie nie przytłaczając całego obrazu. Pomarańczowy nadaje naturalne ciepło, pozbawione żaru czerwieni i jaskrawości żółtego. Używany jest często w kontekście zabawy i świętowania. Oznacza entuzjazm i pożądanie. Kojarzy się również z zachodami słońca, radością i wakacjami. Wiąże się z nadchodzącymi zmianami i kreatywnością, a także z takimi religiami jak sikhizm, hinduizm i buddyzm na Wschodzie oraz protestantyzm na Zachodzie.
  • Żółty – kolor żółty uważa się za stymulujący, jednak należy on także do tych barw, na których najtrudniej skupić wzrok. Jest to najjaśniejszy ze wszystkich kolorów i kojarzy się go ze słońcem, szczęściem, optymizmem, radością, młodością, światłem i złotem. Nadmiar żółtego może wywołać złość i agresję. Wykorzystuje się go często w elementach, które mają przyciągać uwagę, a także do malowania przedmiotów, które mają wyróżniać się z otoczenia. W zestawieniu z ciemnym tłem, żółty czerpie z niego energię i wydaje się uwydatniony. Jeżeli znajduje się w jasnym, np. białym otoczeniu traci swoją energię i wydaje się bledszy niż jest w rzeczywistości.
  • Zielony – jest to kolor natury który kojarzy się z życiem, zdrowiem, wzrostem, odnową, młodością i nadzieją. Z drugiej strony, skojarzenia zieleni z bogactwem i pieniędzmi doprowadziły postrzeganie zieleni jako koloru zawiści i zazdrości. Nasze oczy są bardzo wyczulone na ten kolor, który potrafimy dostrzec z dużej odległości. Między innymi właśnie dlatego matryce filtrów w aparatach cyfrowych do rejestrowania barw mają dwa razy więcej elementów zielonych niż czerwonych i niebieskich. Kolor ten również bardzo przyjemny dla naszego wzroku, który zatrzymując się na zielonych elementach odpoczywa. Dobrze mieć blisko komputera jakąś roślinkę lub zieloną podkładkę pod mysz, na które można popatrzeć i dać nieco wytchnienia swoim oczom. Kolor ten standardowo jest wykorzystywany w UI jako kolor potwierdzenia, sukcesu jakiejś akcji, „OK”.
  • Niebieski – zaufanie, stabilność, profesjonalizm; dlatego kochają go banki i korporacje. Kolor ten wiąże się także z uczuciem melancholii, a równocześnie jest bliski naturze. Kojarzony jest z jednością, harmonią i chłodem. Jest to barwa spokojna, całkowite przeciwieństwo czerwonego. Niebieski jest kolorem ustępującym, czyli w zestawieniu np. z czerwonym będzie sprawiał wrażenie znajdującego się dalej. Dobrze nasycone barwy nieba lub morza z reguły tworzą efektowne ujęcie. W fotografii efekt ten można wzmocnić dzięki użyciu filtra polaryzacyjnego.
  • Różowy – delikatność, miękkość, opiekuńczość, ale też pop‑kultura i fun.
  • Fiolet – luksus, duchowość, kreatywność. Jeden z najrzadziej spotykanych kolorów w fotografii barwnej. Jest on często trudny do właściwego zarejestrowania przez matryce aparatów cyfrowych, a także poprawne odwzorowanie na monitorze. Również nasze oczy mają problem z właściwym rozpoznaniem tego koloru, myląc go często z bardziej czerwonawą purpurą, a w przypadku ciemnych odcieni, z granatowym. Fiolet dodatkowo kojarzy się z metafizyką, magią, a w wielu kulturach również z religią.
  • Czarny – elegancja, moc, tajemnica; w brandingu premium robi ogromną robotę. W modelu RGB nie jest on tyle kolorem, co brakiem kolorów czerwonego, zielonego i niebieskiego. Jest on bardzo istotny dla wyrazistości obrazu. Jeżeli zamiast czarnego występują duże połacie ciemnoszarego, obraz zdecydowanie straci. Dodatkowo stanowi punkt odniesienia dla innych kolorów. Czerń może również służyć jako tło, które pozwoli zarysować krawędzie obiektu i podkreślić jego sylwetkę. Także do wypełnienia obiektu, albo stanowić jedynie akcent w obrazie utrzymanym w jasnej tonacji. W społeczeństwach zachodnich kojarzy się raczej negatywnie: ze śmiercią i tajemnicą. W świecie mody wręcz przeciwnie, czerń potrafi być bardzo doceniana. Kojarzony jest wtedy z luksusem, elegancją i tajemniczością. W zestawieniu z czerwonym lub pomarańczowym nabiera agresywnego charakteru.
  • Biały – w modelu RGB jest to połączenie maksymalnej ilości czerwonego, zielonego i niebieskiego. Podobnie jak czerń, biały stanowi ważną rolę jako punkt odniesienia dla pozostałych barw, a także jako tło. Czysta biel nie zawiera żadnych detali i lepiej unikać „przepalonych” świateł, które w dużej ilości będą wyglądać jako białe plamy i raczej zaszkodzą niż pomogą kompozycji obrazu. Dodając biel do innych kolorów, tworzymy ich jaśniejszy odcień. W kulturze zachodu biały kojarzy się z czystością i niewinnością i wykorzystywany jest np. na ślubach. W kulturze wschodu jest związany z pechem i nieszczęściem. Można spotkać go np. na pogrzebach.

Dwa ważne dopiski:

  1. Kontekst kulturowy ma znaczenie – np. wspomniana już biel w Europie kojarzy się z czystością, w niektórych kulturach z żałobą.
  2. W UI i marketingu liczy się spójny system skojarzeń – jeśli niebieskiego używasz zarówno w nagłówkach, jak i na errorach, użytkownik będzie miał problem z „odczytaniem” interfejsu.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *